UGAL - APARATUA

16.1 UGALKETA, SEXUA ETA NERABEZAROA. Gizakion sexu-ugalketa, bi ugaltze-zelula elkartzen dira, sexu bakoitzeko gizabanako banarenak.

16.1.1 SEXU – KARAKTERAK.

·        LEHEN MAILAKO SEXU KARAKTERAK: Gonadak eta ernaltzeko organoak dituzte.

·        BIGARREN MAILAKO SEXU KARAKTEREAN:  Sexu batekoek edo bestekoek baino ez dituzten kanpo – ezaugarriak dira

16.1.2. ZER DIRA BIGARREN MAILAKO SEXU – KARAKTEREAK.

10 ETA 18 URTE:

·        SORBALDAK ZABALDU ETA MUSKULUAK GARATU EGITEN DIRA.

·        Ilea asaltzen da gorputzaren hainbat lekuetan

·        Ahotsa baxuagoa egiten da

·        Zakila handiagotu egiten da

16.1.3 NERABEZAROA, ALDAKETA GARAIA: Nerabezaro, gutxi gorabehera bederatzi urtetikhemezortzi bitarteko aldi da.

16.2 GIZONEZKOEN UGALTZE – APARATUA:

·        BARRUKO SEXU – ORGANOAK:  Testikulu edo barrabilak, ugaltze Kodiak eta guruin erantsiak dira.

·        KANPOKO SEXU ORGANOAK:  Zakila eta eskrotoa dira, eta gametoak emakumearen ugaltze – aparatuatik barruan eramateko zeregina du

                                     

                          

16.3 EMAKUMEZKOEN UGALTZE APARATUA:

• BARRUKO UGALTZE ORGANOAK: Obulutegiak eta ugaltze – Kodiak dira, eta obuluak sortzeko
• Kanpoko sexu organoak bulba): Ezpainak eta klirotia dira

MUSKULUAK ETA HEZURRAK

12.1 MUSKULU-SISTEMA.

12.2 LOKOMOZIO-APARATUA: Mugimendua honako bi sistema Hajek aldi berean ematen duten erantzunaren ondorioa da: MUSKULU SISTEMAK, aldi batetik, eta HEZURREK, eta GILTZADUREK osatzen duten ESKELETO – SISTEMAK, bestetik. Bi sistema horiek LOKOMOZIO – APARARUA osatzen dute.

12.1.2 MUSKULUAK.

• SABELA: Muskuluaren erdialdea da, eta uzkurtu eta erlaxatu egiten da.
• TENDOIAK: Muskuluaren bi muturrak dira, eta horiexetatik lotzen zaizkie muskuluak hezurrei. Gorputzetik hurbilen dagoen muturrari BURUº deritzo.

12.1.3 ETA 12.1.4

12.2 ESKELTO SISITEMA: Eskeleto sistema hezurrek eta giltzadura edo artikulazioa  osatzen duta.

12.2.1 ESKELETOA:

·        SORBALDA – GERRIKOA:  Bi lepauztaiak eta bi omoplato edo sorbalda – hezurrak hartzen ditu

·        PUBLIS – GERRIKOA:  Bi Seur koxalek, Seur sakroak eta kokzixak osatzen dute.